REZOLUCJA

Uczestnicy XIII Konferencji SITPChem O/Tarnów i PIPC – z cyklu „Trendy Ekorozwoju w Przemyśle Chemicznym” identyfikują następujące najważniejsze problemy branży chemicznej i przedkładają je instytucjom i organizacjom mającym wpływ na ich rozwiązanie

1. Rola kontroli emisji CO₂ w procesach pozyskiwania energii i wytwarzania chemikaliów osiągnęła obecnie znaczenie decydujące dla kierunków rozwoju tych obszarów – z konsekwencjami, które mogą sięgać daleko w przyszłość.
   Uczestnicy Konferencji uważają, że waga skutków prowadzenia tych ograniczeń zobowiązuje do ponownej, rzetelnej analizy rzeczywistej roli antropogenicznego CO₂ w zmianach klimatycznych i innych zagrożeń środowiska.
2. Wobec uzgodnionych na szczycie Rady Europy w marcu 2007 r. celów 3x20, tj. zmniejszenia emisji CO₂ o 20%, zwiększenia udziału energii ze źródeł odnawialnych o 20% i zwiększenia efektywności energetycznej o 20%, działania podejmowane przez przemysł łączą już konkurencyjność i innowacyjność ze wzrostem efektywności energetycznej. Wzrasta też świadomość korzyści ekonomicznych wynikających z efektywności energetycznej podmiotów gospodarczych.
   Realizacja celów polityki energetycznej UE prowadzi wszakże do obowiązku przeprowadzania audytów energetycznych jako elementu zarządzania procesem. Natomiast próby restrykcyjnego i odgórnego narzucania wskaźników energetycznych (bez uwzględniania specyfiki procesów) zagrażają konkurencyjności polskiego przemysłu chemicznego.
3. Skuteczność w Unii Europejskiej jest możliwa głównie poprzez aktywność polskich firm chemicznych na forum europejskim, w tym poprzez członkostwo w CEFIC i organizacjach branżowych oraz udział w pracach grup roboczych tych organizacji.
4. Dla skuteczności na forum UE niezbędne jest opracowanie rządowych programów rozwoju (prognoz rynkowych benchmarków). Benchmarking powinien pozostać metodą oceny, a nie wyłączną podstawą do wyznaczania norm (te zawsze powinny uwzględniać specyfikę procesu).
   Odpowiednie dokumenty pomocne w przygotowywaniu programów rządowych powinny powstawać w wyniku współpracy firm z Polską Izbą Przemysłu Chemicznego. Uczestnicy Konferencji apelują o wspólne działanie w najlepiej pojętym interesie branży.
5. Niezbędna jest także aktywność ośrodków naukowych i badawczych w europejskich sieciach badawczych (np. Suschem, EraNet, Acent) oraz udział w europejskich projektach (strukturalnych i regionalnych), które mogą być podstawą do decyzji dofinansowania ich wdrożenia przez Komisję Europejską.
6. W nadchodzących wyborach do Parlamentu Europejskiego (czerwiec 2009) ludzie reprezentujący przemysł powinni zaangażować się poprzez wybór eurodeputowanych zaangażowanych i kompetentnych w sprawach przemysłu. Niezbędna jest bowiem większa aktywność przedstawicieli Polski i przemysłu w pracach grup roboczych w UE oraz w grupach Wysokiego Szczebla (HLG on Energy, HLG on Chemicals) i w tzw. public hearing.
7. Uczestnicy Konferencji apelują o negocjacyjne (zamiast restrykcyjnego) ustalanie przydatności zdegradowanych terenów poprzemysłowych do ponownego zagospodarowania i/lub rewitalizacji.
   Rekomendują jednocześnie ocenę ryzyka jako narzędzie niezbędne w podejmowaniu decyzji o zagospodarowaniu terenów poprzemysłowych i stosowane powszechnie w całym świecie.
8. Tereny poprzemysłowe, w tym tereny zajmowane wcześniej przez firmy chemiczne mogą być atrakcyjne dla rozwoju energetyki wiatrowej; także biorąc pod uwagę istniejącą tam infrastrukturę energetyczną i doświadczony personel. Działania takie mogą dobrze służyć wizerunkowi firm chemicznych – jako dbających o środowisko przy jednoczesnym realizowaniu celów polityki energetycznej UE.
9. Systemy zarządzania jakością, środowiskiem i bezpieczeństwem muszą być nierozerwalnie związane z integralnym podejściem do zagadnień ochrony środowiska i zasad bezpieczeństwa oraz zdrowia pracowników.
   Ważne jest uświadamianie tego na każdym poziomie funkcjonowania firm chemicznych.
10. Pomimo istniejących przepisów, gospodarka odpadami i skup, a nawet darmowe przyjmowanie surowców wtórnych, w tym odpadów z tworzyw sztucznych i makulatury są praktycznie wstrzymane. W efekcie odpady z tworzyw sztucznych i papieru – zbierane i segregowane przez mieszkańców i firmy trafiają na składowiska odpadów. Zmiana tej sytuacji jest natychmiastowo niezbędna oraz wymaga interwencji i wspomagania organów administracji państwowej.
11. Uczestnicy Konferencji sygnalizują brak spójności działania krajowych organów ochrony środowiska – Generalnej (i Regionalnych) Dyrekcji Ochrony Środowiska i Krajowej (i Regionalnych) Dyrekcji Gospodarki Wodnej w sprawie wyznaczania zlewni wzdłuż rzek na obszarach Natura 2000.
    Tworzenie i rozszerzanie organów ochrony środowiska w Polsce prowadzi do chaosu prawnego i organizacyjnego, także w kwestiach uzgodnień pomiędzy inwestorami a przemysłem.
12. W sprawach REACH. Uczestnicy Konferencji stwierdzają, że często przepisy Unii Europejskiej są niespójne lub wręcz ze sobą sprzeczne. W wielu wypadkach ustawodawcy unijni uchwalają nowe prawo bez odpowiedniego przygotowania do realizacji tego prawa w praktyce przemysłowej. Mają na celu bieżący sukces danej prezydencji, zamiast merytorycznej dociekliwości.
    Przykładem jest dyrektywa odpadowa 2008/98/WE, w której przyjęto założenie doprecyzowania „kiedy odpad przestaje być odpadem”. Brakuje też korelacji pomiędzy tą dyrektywą a przepisami rozporządzenia REACH.
    Dyrektywa 2008/98/WE wchodzi w życie 12 grudnia 2010 r., tymczasem 1 grudnia 2010 r. upływa pierwszy termin rejestracji substancji wielkotonażowych; przedsiębiorcy do końca nie będą zatem wiedzieli, jak traktować niektóre kategorie substancji (odpady, czy produkty uboczne?). Dyrektywa odpadowa zmienia zasady przyjęte w rozporządzeniu REACH.
13. Uczestnicy Konferencji rekomendują – zwłaszcza małym i średnim przedsiębiorcom – projekt TESS, narzędzie wspierające wdrażanie REACH i zrównoważony rozwój mśp. Program TESS może być bardzo użyteczny w samodzielnym poszukiwaniu źródeł informacji lub samokształceniu z wykorzystaniem Internetu (informacje na http://www.reach-serv.com).
    Narzędzie może być używane bezpłatnie przez wszystkie zainteresowane przedsiębiorstwa.
14. Bardzo ważna jest wspólna praca całego środowiska branży chemicznej na rzecz zmiany/poprawy wizerunku przemysłu chemicznego w społeczeństwie (Build Trust), w tym uczestnictwo firm w Programie Responsible Care.
15. Uczestnicy Konferencji postulują zorganizowanie w przyszłości jednej sesji Konferencji w Krynicy w formule panelu dyskusyjnego obejmującego najważniejsze, bieżące, niekiedy kontrowersyjne zagadnienia istotnie wpływające na warunki funkcjonowania branży chemicznej.
16. Dla szerokiego upowszechnienia bieżących, środowiskowych aspektów funkcjonowania branży chemicznej i dorobku Konferencji, Polska Izba Przemysłu Chemicznego i redakcja miesięcznika CHEMIK wspólnie przygotują w 2009 r. wydanie poświęcone tej problematyce.
17. Doceniając ogromny wkład i zasługi Pani Wiesławy Bogutyn w budowę merytorycznego porozumienia firm chemicznych i administracji rządowej, Uczestnicy Konferencji postulują ustanowienie przez Polską Izbę Przemysłu Chemicznego dorocznej nagrody Jej imienia dla osoby wyróżniającej się w wysiłkach na rzecz porozumienia pomiędzy przemysłem, administracją państwową i organizacjami pozarządowymi.
    Uczestnicy Konferencji proponują (rekomendują) nastepujący skład kapituły tej nagrody: Wojciech Lubiewa-Wieleżyński, Ryszard Ścigała, Jerzy Kołłajtis, Anna Czumak-Bieniecka, Wiesław Lach.

Krynica Górska, 22 maja 2009 r.